Kira artışında anlaşamayan taraflar ne yapabilir?
Kira bedelinin tespiti davası, artış oranında uzlaşılamadığında başvurulan yoldur. Süre, usul ve sonuçları.
Yazan: Can Karadavut
Kira sözleşmelerinde artış oranı, sözleşmede kararlaştırılmışsa ona göre, kararlaştırılmamışsa kanuni sınırlar içinde uygulanır. Taraflar anlaşamadığında yol, kira bedelinin tespiti davasıdır.
Kira tespiti davası ne zaman açılır
Dava, yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmalı ya da kiraya veren bu süre içinde kira artışına ilişkin yazılı bildirimini kiracıya ulaştırmalıdır. Bu şart yerine getirildiğinde, dava yeni dönemin sonuna kadar açılabilir ve verilecek karar yeni dönemin başından itibaren geçerli olur.
Bildirim yapılmamış ve süre kaçırılmışsa, tespit kararı ancak bir sonraki kira döneminden itibaren uygulanır — yani bir yıl kaybedilir.
Mahkeme neye bakar
Beş yıldan kısa süreli kiralarda tüketici fiyat endeksindeki değişim oranı üst sınırdır. Beş yıldan uzun süredir devam eden kiralarda ise hâkim; emsal kira bedellerini, taşınmazın durumunu ve hakkaniyeti gözeterek yeni bedeli belirler. Uygulamada bilirkişi incelemesi ve emsal araştırması yapılır.
Tahliye ile karıştırılmamalı
Kira bedelinin tespiti ile tahliye ayrı davalardır. Kira artışında anlaşamamak tek başına tahliye sebebi değildir. Tahliye ancak kanunda sayılan hâllerde (ihtiyaç, yeniden inşa, tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar gibi) mümkündür.
Kiracı tarafında
Talep edilen artış fahiş görünüyorsa ödemeyi tamamen durdurmak riskli bir yoldur; birikmiş kira borcu tahliye sebebi doğurabilir. Uygulamada, tartışmasız kısmın ödenmeye devam edilmesi ve farkın dava sonucuna bırakılması tercih edilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuattaki oran ve süreler değişebilir.